|
|||
| İyilik ve kötülük göreceli mi? |
| Tartışma | |||
 Belki de kötü kalpli cadı hakkında yanıldıkDeğer yargılarımızı kim belirliyor? Onları biz kendimiz mi seçtik yoksa bize öğretildi mi? Örneğin Pamuk Prenses’in ‘kötü’ diye bildiğimiz üvey annesine bir kez bile kulak vermek gerektiğini düşünebildik mi? Doğan Egmont’tan yayınlanan ‘Benim Hikayem’ isimli çocuk kitabı serisinin Pamuk Prenses hikayesi, çok bilinen bir algılamayı ters yüz ediyor. Bu algılama iyi olarak kollanan Pamuk Prenses ile kötü diye nesillerdir dışlanan kötü kalpli üvey anne üzerine. Yani iyilik ve kötülük etiketleri üzerine. Kitabın iki kapağı var ve ön kapakta Pamuk Prenses, çok iyi bildiğimiz kendi hikayesini anlatırken, kitabın arka bölümündeyse bu kez ‘kötü kalpli’ bildiğimiz üvey anne, kendi hikayesini anlatıyor… Aslında Pamuk Prenses’i ne kadar sevdiğini, yediğineiçtiğine- kılık kıyafetine dikkat etmeyen, aklı havada bir genç kız yetiştirmenin nasıl zor olduğunu, kocası öldükten sonra türlü entrikalarla dolu sarayda, tüm yükün üzerine kaldığını, büyü ve zehirli elma iftirasını onu sevmeyenlerin uydurduğunu, aslında tüm amacının doğru beslenen, kılık kıyafetine dikkat eden, zarif bir genç kız yetiştirmek olduğunu söylüyor... Bu kitabın ve yeni görüşün, iki asırdır Pamuk Prenses masalıyla büyümüş kitleleri (en azından çocukları) nasıl etkileyeceği, üvey anne kraliçenin kendini aklayıp aklayamayacağını bilemiyoruz ama ya böyle bir olasılık varsa… Ya kötü diye bellediğimiz her kişi ve her olay aslında kötü değilse… Ve öbür kutupta da iyi diye bellediklerimizin arkasında da başka bir hikaye varsa…Peki size göre de iyilik ve kötülük göreceli olabilir mi?  “Önyargılardan sıyrılabilsek...”‘Benim Hikayem’ kitabını okurken iyi ve kötü kavramlarını yeniden yorumlamaya başlıyorsunuz. Kitabı okuduğumda aslında yaşantımızda iyi ve kötünün sürekli yer değiştiren iki kavram olduğunu çok daha iyi anladım. İyi ve kötü aslında o kadar göreceli ki, bugün size iyi gelen başkasına kötü, size kötü gelen başkasına masum gelebiliyor. Hatta iyi ya da kötü diye düşündüğünüz kişi veya durumlar sonradan fikrinizin değişmesiyle tam tersi de olabiliyor. Bu iki kavram tamamen insanın kendini bilmesine bağlı. Çünkü kendini bilen insanın kötülük yapması pek mümkün değil. İnsanın doğası iyiyi yapmaya eğilimli aslında... Hepimiz, içinde bulunduğumuz topluma, sosyal yaşantımıza, hatta çıkarlarımıza göre iyi ve kötü çıkarımlarına varıyoruz. Çoğu zaman da iyi ya da kötü değerlendirmesi yaparken, önyargılarımız devreye giriyor ve verdiğimiz kararı önemli ölçüde etkiliyor. Önyargılardan sıyrılmak... Belki de hepimizin yapması gereken bu. Günümüzün insanlar üzerinde yarattığı güvensizlik ortamı, kulaktan dolma önyargılar, hepimizin durumlara kuşkulu yaklaşmasına neden oluyor. Özellikle bir insanın ‘iyi’ olduğu sonucuna varmak için hepimiz yüzlerce level atlatmıyor muyuz karşı tarafa? Üstelik bir yanlış da bütün doğruları silip süpürmüyor mu zaman zaman? ‘Benim Hikayem’in gündeme getirdiği tartışma konusu hepimizin özüne dönmesine yardımcı olacak. Olaylara ve kişilere bakış açımızı etkileyecek. Önyargısız ve pozitif yaklaşımın, iyi dediğimiz kavramı yüceltecek en temel yaklaşım olduğunu düşünüyorum. “Pozitif düşün, pozitif hareket et!” Bu yaşam tarzını benimsedikçe iyiye yolculuk devam edecek. İyi de kötü de bizim yarattığımız kavramlar sonuçta.  Masalı yazan başkası olsaydı kurgusu değişirdiİyi ve kötü değerlendirmelerimizin altında şartlandırılmaların etkisi büyük. Doğduğunuz büyüdüğünüz aileye, çevreye, toplum yapısına göre bu değerlendirmeler farklılık gösterebiliyor. Örneğin çeşitli kültürlerde kadına verilen değer farklı olagelmiş. Kiminde doğar doğmaz gömülüyor, kiminde mal gibi satılıyor, kiminde büyük önem veriliyor. Değer yargıları ve düşünceler topluma, zamana ve içinde yaşadığın kültüre göre her zaman değişiyor. Pamuk Prenses masalını yazan da kendi kurgusunu yaratmış ve insanlara bunu empoze etmiş. Belki başkası başka türlü yazar, insanları kendi düşüncelerine inandırmak isterdi. Buna böyle bakmak demek, beynindeki tabuları yıkmak, yeniliğe açık olmak demek. Bir başka örnek de her gün seyrettiğimiz, okuduğumuz haberler, bilgiler doğrultusunda olayları ve insanları yargılamak, damgalamak. Duygularımıza esir oluyor ve hatta çoğu zaman bize dayatılan şeyleri gerçek zannediyoruz. İnsanlar buna benzer örneklerle kilitlenmiş ya da bir kalıba girmiş. Ama her zaman bize anlatılanlar, gösterilenler ve duyduklarımız arasında fark olabilir. Hem masum prenses o kadar masumsa 7 cücenin arasında ne işi vardı? Şaka bir yana, bence her insanın içinde hem iyilik hem kötülük var. Ve ikisi için de yorum yaparken aslında kendi açımızdan bir değerlendirme yapıyoruz ve biz değişirsek bakış açımız da, değerlerimiz de değişiyor.  ''İyilikle kötülük arasında bir frekans yakalayın”Ben de Pamuk Prenses'in üvey annesinin aslında kötü olamayabileceğini, gerçekten de iyi niyetli ama isteklerini hayata geçirebilmek için disiplin ve başarı adına katı, sert bir tutum izlemiş olabileceğini düşünüyorum. Aynı şeyi Türk filmlerindeki kötü karekterler için de düşünmek mümkün. Aslında tek yapmamız gereken biraz empati, başka bir şey değil. Bunu yaptığımızda gerçekte bir insana ''kötüsün'' demek için biraz aceleci davrandığımızı fark edeceğiz; ve ''sen kötü bir insansın'' demenin ne kadar acımasız ve sert bir davranış ve düşünce sistemi olduğunu hemen algılayabileceğiz... İşte bu sert, toleranssız düşünceyi yumuşatmanın ve bu acımasız dualiteden kurtulmanın bir yolu var; bu yol kuantum düşünceyle ilgilidir… Aristo mantığında her şey ikili/dual ve zıt/polar düşünce sistemine adeta hapsolmuştur: ''Ya iyisindir, ya kötü'', ''ya doğrusun, ya yanlış'', ''ya siyahsın, ya beyaz'', ''ya haklısın, ya da haksız'' gibi... Yani hiç esneme yoktur, sertlik vardır; ikili zıtlığa bir hapsoluş ve ötesinde zorlama vardır. Kuantumsa bizlere, 1 ile 0 arasında sayısız seçenekler olabileceğini, siyahla beyazın arasında da sınırsız/sonsuz gri renkler olabileceğini gösteriyor. ''Ya doğru, ya yanlış'', ''ya iyisin ya kötü'' gibi ikili/dual ve karşıt, zıt/polar kavramların yerine ''hem doğru, hem de yanlış'', ''hem iyisin, hem de kötü'' şeklindeki düşünce sistemini; yani belirsizliği, kesinsizliği sunuyor... ''Ya, ya da'' yerine ''hem, hem de'' şeklinde başlayan cümleler kurmamızı ve bu bakış açılarını hayatımıza geçirmenin pozitif katkılarına dikkat çekiyor. Nedir bu katkılar? İlk katkı hoşgörülü, affeden olmayı, ceza vermemeyi, dolayısıyla kaybetmeyi değil, kazanmayı hedeflemesidir. Veya seçenekler sunar: ''Bak bunları yaparsan çok daha iyi bir insan'' olabilirsin'' der. Bilir ki; ceza vererek, eleştirerek, aşağılayarak, hapse tıkarak veya Pamuk Prenses'in üvey annesine “kötüsün” diyerek bir sonuç alınamaz. Dualitelere ve zıt kutuplara yönelmek gergin, stresli, takıntılı (obsesif), mükemmeliyetçi (narsist) ve hoşgörüsüz bir insan olmamıza neden olur. Bundan kurtulmanın yolu; tüm kadim bilimsel ve spritüel öğretiler tarafından kabul görmüş ve evrensel etik değerlerin belirlediği sayı doğrusu üzerinde kendimize uygun bir frekans belirleyip, hayatımızı bu düzlemde devam ettirmektir. İşte o zaman göreceğiz ki, aslında doğru bildiğimiz -belki de- her şey yanlış ve kötülük dediğimiz kavram aslında belki ''daha az iyiymiş'' diyebileceğimiz bir hale gelir. Hayatı yorumlarken tek yapmamız gereken, durup biraz düşünmek ve “sen kötüsün” demenin ne kadar da kolay ve acımasız bir yol olduğunu fark etmek... AYLA TÜRKSOY Devamı Seninle Dergisi Ağustos 2010 Sayısında... Paylaşmak ister misin?
|
|
|
|
