Yazdır e-Posta
Diyabet hastasıysanız ayaklarınızı iki kere düşünün
Sağlık

mart-2013-saglik-resim-1 Her geçen gün daha fazla insan diyabet ile yaşamaya başlıyor. Eğer diyabet hastasıysanız düzenli ilaç ya da insülin kullanmanın ve sağlıklı beslenmenin yanı sıra ayak bakımınıza da özen göstermeniz gerekiyor.

DİYABET HASTALAR ININ EL VE AYAKLAR INDA OLUŞAN YARA LARA ÇOK DİKKAT ETMELERİ GEREKİYOR . ÖZELLİKLE İHMAL EDİLEN AYAK YARA LAR I ÇOK TEHLİKELİ.

Dünyada her geçen gün çok daha fazla insanı etkileyen diyabetin hiç konuşulmayan bir yönü daha var. Diyabet nedeniyle özellikle ayaklarda oluşan yaralar, her yaştan ve cinsiyetten insanın maddi ve manevi birçok kayıp yaşamasına neden oluyor. Sinir hasarı nedeniyle ayaklarına aldıkları travmaların fark etmeyen insanlar özellikle genç yaşta dahi ayaklarını kaybedecek duruma bile gelebiliyorlar. İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı Periferik Damar Cerrahisi bölümünden Prof.Dr. Selçuk Baktıroğlu, hem bireylerin hayatını kökünden değiştiren, onların hayatlarını riske atan, hem de topluma büyük bir maddi yük getiren ‘diyabetik ayak’ın, sağlık uzmanlarının ve hastaların iyi eğitilmesi ile bu alanda özelleşmiş merkezlerin kurulması ile de engellenebileceğini söylüyor.


mart-2013-saglik-resim-2VAC CİHAZIYLA TEDAVİ
Diyabetik ayakta tedavinin birinci şartının enfeksiyonu ortadan kaldırmak olduğunu belirten Prof.Dr. Selçuk Baktıroğlu, bunun için gerekli basamakların ölü dokuyu uzaklaştırmak ve yarayı baskıdan arındırmak olduğunu söylüyor. Diyabetik ayak tedavisinde son yıllarda en çok fayda sağlanan VAC cihazı ile ölü dokular temizlendikten sonra kalan ödem, şişlik ve kötü dokular tıpkı bir elektrik süpürgesi yöntemi gibi vakumlanıyor. Ayağında yara olan kişinin üzerine basarak yürümeye ya da ayağını vuran ayakkabıyı giymeye devam ederek iyileşemeyeceğini belirten Prof. Dr. Baktıroğlu, “Hastalar sık sık yaranın üzerine ne konulacağını soruyor. Aslında pansuman malzemelerinin birbirlerine üstünlüğü söz konusu değil. Yeterli dozda ve bilerek kullanılınca hepsi aynı etkiyi veriyor” diyor.

Ne zaman ameliyat yapılmalı?
Prof. Dr. Selçuk Baktıroğlu, bazı vakalarda yarayı kanlandırmak için damar ameliyatları yapmak gerektiğini ancak kanlanmayı sağladıktan sonra yaranın iyileştiğini düşünmemek gerektiğini söylüyor.

İlerlemiş vakalarda ise birçok tedavi şansı var. Bu konuda son gelişme ise Küba’da geliştirilen ‘Epidermal büyüme faktörü’ tedavisi… Konuyla ilgili olarak İ.Ü Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Selçuk Baktoroğlu il görüştük. Diyabet en çok hangi organları etkiliyor? Aslında bu hastaların ciltlerinden iç organlarına kadar bütün organlarında sorun var. Ancak hayati açıdan bakıldığında üç organ öne çıkıyor; gözler, böbrekler ve ayaklar. Dünyadaki körlüklerin bir numaralı nedeni diyabet... Gelişmiş ülkelerde diyalize giren insanların yüzde 40-50’sinin diyabet yüzünden böbrek fonksiyonlarının bozulduğu görülüyor. Ülkemizde de bu rakam yüzde 34 civarında. Üçüncüsü ise ayaklardaki yaralar. Ayağı kesilen insanların yüzde 50 ile 70’inin diyabet hastası olduğunu görüyoruz.

Ayak sorunları ileri yaş hastalarla mı sınırlı kalıyor?
Diyabetli hastaların hemen hepsinde, her yaşta ayaklarında sorun oluyor ancak çoğu bunun farkında olmuyor. Ayakta sorun yaşanmasının nedeni ise nöropati… Yani hastalarda diyabete bağlı sinir hasarı oluşuyor. Bunun sonucunda ağrı duymayan hasta ayağında sorun olduğunu fark etmiyor, yanma, darbe gibi durumları hissetmiyor. Dünyada yapılan araştırmalar tüm diyabetlilerin yüzde 10-15’inin ayaklarında halen mevcut yara olduğunu gösteriyor. Yüzde 25’inden fazlasının da hayatının bir döneminde yara açılacağını biliyoruz.

Türkiye’de diyabetik ayak tablosu hangi oranda görülüyor?
Ülkemizde diyabetli sayısı 6,5-10 milyon arasında değişiyor. En düşük rakamı göz önüne alırsak, 6,5 milyon kişinin yüzde 10’unun ayağında yara olduğunu düşündüğümüzde, 650 bin kişinin ayağında yara olduğunu anlıyoruz. Ve bunu kimse bilmiyor, değerlendirmiyor. Bu çok ciddi bir sorun ve basit önlemlerle çözülebilir ancak bunun bir ülke politikası olması gerekiyor. Çünkü ayakta başlayan küçük bir yara sonunda ampütasyona (ayağın kesilmesi) ve hastanın ölümüne gidiyor. Bir insanın ayağı niye kesilmiş diye bakıldığında yüzde 85’inin ayağında yara olduğu görülüyor. Bir ayak kesildiğinde, üç yıl içinde yüzde 50’nin üzerinde ihtimalle öbür ayak da kesiliyor.

Tüm bunlar bilindiği halde neden hala bu aşamalara geliniyor?
Çünkü hastalar kadar doktorlar da diyabetik ayak konusunu bilmiyor, kimse bu sorunun üzerinde durmuyor, uğraşmak istemiyor. Diyabet olduğunu bildiği halde ayaklarındaki yaraları ihmal edenler olabiliyor. Örneğin Tip 1 diyabeti olan genç bir kız, ayağında yara olduğu halde “Bu yaşta giymeyeceksem ne zaman giyeceğim?” diyerek ayağında travma oluşturan topuklu ayakkabıları giymeye devam edebiliyor.

DİYABETTE YENİ DÖNEM
Küba’da, diyabetik ayak konusunda yeni bir tedavi geliştirildi. Tedavi Türkiye’de de başarıyla uygulanıyor. Prof. Dr. Selçuk Baktıroğlu, epidermal büyüme faktörünün tedavi gücünü şöyle anlatıyor; “Doğadaki havyanlar yaralarını yalayarak iyileştiriyor. İnsanda da durum aynı. Çünkü tüm canlıların tükürüğünde yaraları iyileştirici büyüme faktörü var. “ Yaranın içinin adeta bir savaş meydanı gibi olduğunu söylen Prof. Dr. Selçuk Baktıroğlu, “Yaraya birçok hücre hücum ediyor. Kimi tamir ediyor, kimi yabancı dokuları yiyor, kimi temizliyor kimi de mikropları öldürüyor. Bu hücreler tarafından salgılanan büyüme faktörleri de var. Bunların bazıları yetersiz, bazıları olumsuz… Epidermal büyüme faktörünün olumsuz bir etkisi olmadığı ve tedavi için kullanılacağı anlaşıldı. Biz de artık her türlü işlem yapıldığı halde kurtarılamayacak olan ayağı bu ilaç sayesinde hücre düzeyinde canlandırıyoruzve yara kendiliğinden kapanıyor. Kapanmasa bile yaranın kanlandığını görüyoruz ve üzerini hemen deri grefti ile kapatıyoruz. Sonuçlar çok başarılı” diyor.

Neden özellikle ayaklara dikkat etmek gerekiyor?
Aslında ellerde de oluyor ama ayaklarda daha fazla çünkü ayaklar daha çok ağırlık taşıyor, devamlı yere bastığı için daha çok travma ile karşılaşıyor. Ayaklarda iyileşmeyen yaraların veya enfeksiyona neden olan çatlakların oluşumu ile deformasyon daha çok görülüyor. Ayaklar daha uzun ve bir damar tıkandığında en az kan en uca gidiyor. Bacağın uzun olması, bir damar tıkanması durumunda ayakların ucunun daha çok zarar görmesine neden oluyor.

Enfeksiyonlar da bir başka faktör mü?
Aslında enfeksiyonlar başlı başına bir etken değil, nöropatinin ve damar tıkanıklığının yarattığı sorunlar sonucunda ortaya çıkıyor. Çok basit bir yara gibi başlıyor, hasta önemsemiyor, korkuyor ya da ağrı duymuyor ve doktora gitmiyor, sonucunda yaralar büyüyor ve enfeksiyon dirençli hale geliyor. Bu aşamada yardım etmek daha zor olduğu için bu insanları eğitmek gerekiyor. Koruyucu hekimlik ile yüzde 90 oranında yaraları önlemek mümkün.

Yaprak ÇETİNKAYA

Seninle Dergisi Mart 2013 Sayısı

Paylaşmak ister misin?

Deli.cio.us    Digg    reddit    Facebook    StumbleUpon    Newsvine
 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Mutfak

Bayram mönüsü için önerilerim

News image

Çocukluğumun bayramlarında beni en çok heyecanlandıran kısım yemekten ya da kahvaltıdan sonra ikram edilen ç... DEVAMI

Komposto mu, hoşaf mı?

News image

Yaz sıcaklarında artık vazgeçilmezimiz soğuk içecekler. Ben bu ay sizi Ramazan dolayısıyla da nostaljik bir y... DEVAMI

Düğün-davet mevsimi

News image

Hiç şüphesiz düğündavet hazırlıkları titizlik gerektirir. Her şeyi ince eleyip sık dokumak gerekir. Peki, ... DEVAMI

En iyi kek tarifi hangisi?

News image

Mükemmel kek tarifine ulaşmak için bugüne dek pek çok farklı reçete hazırladım. Ortası delik olandan, dolgulusun... DEVAMI

Dondurma dünyasında 'in'ler 'out'lar...

News image

 İtalyanların dondurma konusundaki uzmanlığı, dünyadaki en yeni dondurma trendleri ve bizim geleneksel Ma... DEVAMI

Sevgililer günü mönüsü

News image

SEVGİLİLER GÜNÜ MÖNÜSÜ Kalbe giden yol mideden geçer derler… Başbaşa geçireceğiniz 14 Şubat akşamı, size sunduğum... DEVAMI

Kültür - Sanat

Ece Seçkin bu ayki röportajımızın konuğu...

News image

Lakabı Roket Müzik dünyasının başarılı ve genç isimlerinden Ece Seçkin, kendisini ve yeni çalışmalarını bu ayki r... DEVAMI

Keman virtüözü Canan Anderson

News image

Sihirli parmakların sahibi Canan Anderson, bu ayki röportajımızın konuğu. 3 Haziran’da Mardan Palace’de, 8 Hazira... DEVAMI

Konser, etkinlik, röportaj, sinema...

News image

Konser David Garrett, ilk kez Türkiye’de Dans ‘Beyazgül-White Rose’ İstanbul’da... Sinema Sema Şimşek, ‘Tehl... DEVAMI

Konser, etkinlik, röportaj, sinema...

News image

MÜZİKAL Dünyaca ünlü Broadway yapıtı ‘Operadaki Hayalet’ bu ay İstanbul’da... SERGİ Yaratıcı deha Mimar Sinan, Tophane-i ... DEVAMI

Konser, etkinlik, röportaj, sinema...

News image

KONSER :Efsane şarkıcı Julio Iglesias, İstanbul’da... ETKİNLİK :Ünlü oyuncu Hugh Jackman, Broadway şo... DEVAMI

Derya Beşerler en son ne yaptı?

News image

DERYA BEŞERLER EN SON NE YAPTI? BKM Mutfak’ta her Salı ‘No Name’ adlı oyunla sahne alan Derya Beşerler, son zamanlard... DEVAMI

Astroloji

Astrolog Sema Kılıç yazıyor...

News image

Astroloji Haziranın aynın burçlar üzerindeki etkisi Halen retro (geri harekette) olan Merkür 11 Haziran’da düz pozisyona ... DEVAMI

Astrolog Sema Kılıç yazıyor...

News image

Astroloji Mayıs ayının burçlar üzerindeki etkisi(Yükselen burcunuzu önce okumalısınız) 4 Mayıs’ta Akrep’te Dolunay, 18 ... DEVAMI

Astrolog Sema Kılıç yazıyor...

News image

ASTROLOJİ NİSAN AYININ BURÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ(Yükselen burcunuzu önce okumalısınız) 4 Nisan’da Terazi burcunda bir A... DEVAMI

Astrolog Sema Kılıç yazıyor...

News image

ASTROLOJİ MART AYININ BURÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ(Yükselen burcunuzu önce okumalısınız) 20 Mart’ta Balık burcunun son der... DEVAMI

Astrolog Sema Kılıç yazıyor...

News image

ŞUBAT AYININ BURÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ (Yükselen burcunuzu önce okumalısınız) Koç ( 21 Mart-19 Nisan ) Koç’lar, 20’sine k... DEVAMI

Gezi

Masal diyarı Kapadokya

News image

Masal diyarı Kapadokya Sadece tarihi açısından değil aynı zamanda ruhani dünya sahnesiyle de yüzyıllardır varlığını koruy... DEVAMI

Hızlandırılmış Madrid turu

News image

Voleybolcu Naz Aydemİr Akyol'dan Hızlandırılmış Madrid turu Biz sporcular kamplar, maçlar, turnuvalar vs. yüzünden çok f... DEVAMI

Sanatın merkezi bir şehir, Londra...

News image

OYUNCU ASUMAN DABAK YAZDI SANATIN MERKEZİ BİR ŞEHİR, LONDRA... Bu şehrin mevsimi yok. Ne zaman giderseniz gidin, Londra sokaklar... DEVAMI

Başak Sayan yazdı...

News image

CENNET BURASI Eğer bir gün bana cennetin nerede olduğu sorulursa, hiç düşünmeden Saint Lucia Adası derim. Doğu Karayip Denizi... DEVAMI