|
|||
| Vitaminler hakkında bilmeniz gereken her şey |
| Beslenme | |
|
TİAMİN (B1 VİTAMİNİ) Günlük ihtiyaç 1mg. Gebelik, emzirme karbonhidrattan zengin beslenme tiamin ihtiyacını yüzde 50 artırıyor. Fındık, fıstık badem, taze tane bezelye, dana eti, piliç eti, fırınlanmış patates, domates, süt, yumurta, rafine edilmemiş buğday ekmeğinde bulunuyor. Eksikliğinde 'Beriberi hastalığı' oluşuyor. Aşağıdaki hastalarda B1 vitamin azlığı gelişmesi mümkün: Alkoliklerde, kronik diyaliz hastalarında, doğal beslenemediği için dışarıdan beslenmeye alınanlarda, bebeklerde, diüretik kullanan ve beslenmesine dikkat edilmeyen kronik kalp hastalarında, yaşlılarda, kontrolsüz diabetiklerde, açlık grevlerinde. Ayrıca çayda bulunan antitiamin faktörü de B1 vitamini alımı sınırda olan insanlarda eksiklik oluşturabilir. RİBOFLAVİN (B2 VİTAMİNİ) Günlük ihtiyaç 1-1.5mg. Gebelik ve emzirmede ihtiyaç artıyor. En bol süt, yumurta, sakatat, yeşil yapraklı sebzeler, et ve balıkta bulunuyor. Pastörizasyonda çok az kayıp oluyor. Konservede ise yüzde 30’a kadar kayıp olabiliyor. Diğer B vitaminleri ile beraber eksikliği görülüyor. Deney hayvanlarında görülen B2 vitamini eksikliğinin en net bulgusu büyüme geriliği. NİASİN= NİKOTİNİK ASİT (B3 VİTAMİNİ) Vücutta ‘triptofan’dan niasin üretilebiliyor. (Gıdalarla alınan 60 mg triptofan 1mg niasin üretiyor.) Gebelikte ve doğum kontrol hapı kullananlarda bu dönüşüm güçleşiyor. Günlük enerji tüketiminin artması, gebelik ve emzirme ihtiyacı artırıyor. Niasin bitkisel ve hayvansal yağlar hariç pek çok gıdada bulunuyor. Tahıl işlenirken niasin kayboluyor. Et, balık, sakatat, fıstık ve tam buğday ekmeğinde bulunuyor. Eksikliğinde ‘Pellagra' denilen hastalığa neden oluyor. Deri kabalaşıyor, üzerinde çatlaklar oluşuyor kabuklanmalar ve pigment artışı oluşuyor. Ağız ve boğaz ağrısı, kırmızı ve ağrılı dil görülüyor. İshal ortaya çıkıyor. Huzursuzluk, uyku bozuklukları, düşünme kusurları, anksiyete ve depresyon görülebiliyor. PRİDOXİN (B6 VİTAMİNİ) Yaşlıların yarısında B6 vitamini eksikliği görülüyor. Gebelik ve emzirme ihtiyacı artırıyor. Gebelikten önce 2 yıl doğum kontrol hapı kullanılmışsa ihtiyaç daha da artıyor. B6 vitamini hayvan ve bitki dokularında oldukça fazla bulunduğundan eksikliği oldukça nadir. Eksikliğinde göz, burun ve ağız çevresinde deri değişikliklerine neden olabiliyor. Dil iltihaplanması, kansızlık, sinir sistemi rahatsızlıkları erken bulgular. İlerleyince bulantı kusma baş dönmesi, uykusuzluk, havale yapabiliyor. Muz, patates, tavuk eti, dana eti, balık, süt, yumurta, pirinç, elma, üzüm, domates, bezelye, tam buğday ekmeğinde bulunuyor. FOLAT=FOLİK ASİT Folik asit ve B12, DNA sentezi için gerekli. Koroner kalp hastalığını azaltmada ve doğumsal kusurları önlemede kullanılıyor (400mcg/gün). Portakal başta olmak üzere narenciye folattan zengin. Yeşil yapraklı sebzeler, kuru fasulye, karaciğer, yumurta zengin folat kaynakları. Muz ve karaciğerdeki folatın kullanılabilirliği çok yüksek. Eksikliği nadir görülüyor. Hızla büyüme dönemleri ve yaşlılarda, metabolizma hızının arttığı durumlarda, emzirme ve gebelik döneminde, çölyak hastalığında, alkolizmde görülebiliyor. AYLA TÜRKSOY Devamı Seninle Dergisi Mart 2010 Sayısında... Paylaşmak ister misin?
|
Bağışıklığı güçlendirmek için C vitamini, kemik sağlığı için D vitamininin önemli olduğu bilgisi ilkokul yıllarına ait. Bilgileri güncellemek, vitaminlerden daha fazla fayda sağlamak için konuyu uzmanına sorduk.
